 |
| Ερυθρά αιμοσφαίρια |
Τα ερυθρά αιμοσφαίρια είναι απύρηνα κύτταρα που ευρίσκονται στο αίμα. Είναι απαραίτητα για την μεταφορά του οξυγόνου στους ιστούς, μέσω του αίματος. Παράγονται στο μυελό των οστών, μετά από την επίδραση της ερυθροποιητίνης, ορμόνης που εκκρίνεται στο νεφρό. Μία μικρή ποσότητα ερυθροποιητίνης παράγεται από κύτταρα του ήπατος. Για να ανταποκριθεί ο μυελός στον ρόλο του, είναι απαραίτητη η ομαλή διάθεση σε αυτόν ορισμένων χρήσιμων ουσιών, όπως σιδήρου, φυλλικού οξέως, βιταμίνης Β12.
Το ώριμο ερυθρό αιμοσφαίριο έχει δισκοειδές σχήμα, είναι απύρηνο και ευκίνητο ώστε να διασχίζει με εξαιρετική επιτυχία τη μικροκυκλοφορία. Στη συνέχεια το γερασμένο ερυθρό αιμοσφαίριο καταστρέφεται στο δικτυοενδοθηλιακό σύστημα και ιδιαίτερα στο σπλήνα. Το μέσο ερυθρό αιμοσφαίριο ζει τρεις με τέσσερις μήνες πριν την απόσυρσή του από το δικτυοενδοθηλιακό σύστημα. Σύμφωνα με επιστημονικές μελέτες η φυσιολογική παραγωγή ερυθροκυττάρων οδηγεί σε ημερήσια αντικατάσταση του 0.8-1% όλων των κυκλοφορούμενων ερυθρών αιμοσφαιρίων.
Η ανεύρεση χαμηλών ερυθρών αιμοσφαιρίων, ανευρίσκεται συνηθέστερα σε τυχαίο check up.
Σπανιότερα υπάρχουν συμπτώματα, λόγω της μειωμένης συγκέντρωσης ερυθρών αιμοσφαιρίων στο αίμα και της ελαττωμένης προσφοράς οξυγόνου στους ιστούς. Συμπτώματα, εάν υπάρχουν, είναι η ωχρότητα, η ζάλη, η ατονία, η εύκολη κόπωση, η δύσπνοια, το αίσθημα ταχυκαρδίας, η απώλεια αντοχής, η λιποθυμική τάση, η λιποθυμία.
Υπάρχουν παθοφυσιολογικές μεταβολές του αριθμού των ερυθρών αιμοσφαιρίων κατά την διάρκεια της ημέρας και παθοφυσιολογικές διακυμάνσεις από άτομο σε άτομο, ανάλογα και με την κατάστασή του (π.χ. κύηση). Έτσι είναι σημαντική, σε αρκετές περιπτώσεις, η συγκριτική αξιολόγηση της εξέτασης, με παλαιότερη εξέταση (εάν υπάρχει) ή η επανάληψη της εξέτασης.
Η μέτρηση των ερυθρών αιμοσφαιρίων σε ασθενείς που ευρίσκονται σε παρατεταμένη κατάκλιση, είναι «φυσιολογικώς» χαμηλότερη, συγκριτικά με το περιπατητικό άτομο.
Παρά το γεγονός ότι η έλλειψη σιδήρου αποτελεί το πιο συχνό παθολογικό αίτιο χαμηλών ερυθρών αιμοσφαιρίων, η πτώση των ερυθρών αιμοσφαιρίων μπορεί να προκληθεί από διαταραχή σε οποιοδήποτε σημείο του κύκλου της ερυθροποίησης.
Έτσι για παράδειγμα αιμορραγικές καταστάσεις προκαλούν απώλεια ερυθρών. Η χρόνια νεφρική ανεπάρκεια προκαλεί μείωση της παραγωγής της ερυθροποιητίνης και χαμηλά ερυθρά αιμοσφαίρια. Χρόνια νοσήματα που προκαλούν βλάβη στο μυελό των οστών, όπως καρκινώματα, χρόνιες φλεγμονές, λευχαιμίες έχουν ως αποτέλεσμα χαμηλά ερυθρά αιμοσφαίρια. Νοσήματα που προκαλούν αυξημένη καταστροφή ερυθρών λόγω αιμόλυσης όπως κληρονομικές θαλασσαιμίες και δρεπανοκυτταρικά σύνδρομα, οδηγούν σε πτώση του αριθμού τους.
Στοιχεία από το ιστορικό που αφορούν την ηλικία, την διατροφή, την χρήση φαρμάκων, το οικογενειακό ιστορικό, την έκθεση σε τοξικές ουσίες, το κάπνισμα, τις συνήθειες του εντέρου είναι πολύ σημαντικά. Ορισμένα φάρμακα όπως το αντιεπιληπτικό φάρμακο καρβαμαζεπίνη, ορισμένες τοξικές ουσίες κατά την εργασία όπως το βενζόλιο προκαλούν απλασία του μυελού των οστών, ενώ άλλες όπως η κοινή ασπιρίνη προκαλεί απώλεια αίματος και σιδήρου από το γαστρεντερικό σύστημα. Τα άτομα που τρέφονται αποκλειστικά με τυποποιημένα προϊόντα παρουσιάζουν πολλές φορές ελλείψεις σε πολλά στοιχεία που είναι απαραίτητα για την αιμοποίηση όπως πυριδοξίνη, φυλλικό οξύ, σίδηρος κλπ. Η εμφάνιση αλλαγών στο χρώμα των κοπράνων είναι στοιχείο που πρέπει πάντα να αναφέρεται από τον ασθενή κατά την ιατρική συνέντευξη, διότι τα μαύρα κόπρανα συνδέονται με την ύπαρξη αιμορραγίας από τον πεπτικό σωλήνα και είναι κατάσταση που συχνά επιβάλλει επείγουσα νοσηλεία.
Κατά την σωστή ιατρική εξέταση αξιολογούνται τα στοιχεία από το ιστορικό σε συνδυασμό με τα ευρήματα της ιατρικής φυσικής εξέτασης και των εργαστηριακών ελέγχων. Η σωστή παθολογική εξέταση είναι προϋπόθεση για τη σωστή διαφορική διάγνωση και την θεραπεία.
Δρ. Αναστασία Μοσχοβάκη
Ιατρός Ειδική Παθολόγος
Φραγκοπούλου 10, Κηφισιά
24ωρη γραμματεία νοσοκομειακά περιστατικά:2106252770
E mail: amoschovaki@yahoo.gr.
Ιστοσελίδες ενημέρωσης του ιατρείου για θέματα Παθολογίας:
http://twitter.com/amoschovaki H ΙΑΤΡΙΚΗ ΕΝΗΜΕΡΩΣΗ ΣΤΟ TWITTER
http://anastasiamoschovaki1.blogspot.com ΘΕΜΑΤΑ ΥΓΕΙΑΣ
http://worlddiseasedays.blogspot.com ΠΑΓΚΟΣΜΙΕΣ ΗΜΕΡΕΣ ΥΓΕΙΑΣ http://frequentmedicaldisorders.blogspot.com FREQUENT MEDICAL DISORDERS (αγγλόφωνο)
http://infectiousdiseaseissues.blogspot.com ΠΥΡΕΤΟΣ – ΛΟΙΜΩΞΕΙΣ
http://highglucose.blogspot.com ΔΙΑΒΗΤΗΣ
http://systemichypertension.blogspot.com ΥΨΗΛΗ ΠΙΕΣΗ
http://alternativemedicinehellenicblog.blogspot.com ΕΝΑΛΛΑΚΤΙΚΗ ΙΑΤΡΙΚΗ
http://cholesterolandtriglycerides.blogspot.com ΧΟΛΗΣΤΕΡΙΝΗ - ΤΡΙΓΛΥΚΕΡΙΔΙΑ
http://internationaltravelmedicine.blogspot.com ΤΑΞΙΔΙΑ ΚΑΙ ΥΓΕΙΑ
http://novelswineinfluenza.blogspot.com ΝΕΑ ΓΡΙΠΗ Η1Ν1
