Ο λόξιγκας
προκαλείται από αιφνίδια σύσπαση των αναπνευστικών μυών ιδιαίτερα της περιοχής
του διαφράγματος που καταλήγει σε απότομη σύγκλειση της γλωττίδας. Ως αποτέλεσμα παράγεται ο δυσάρεστος και
ενοχλητικός ήχος του λόξιγκα που όταν επιμένει δυσχεραίνει την ικανότητα
διεκπεραίωσης απλών καθημερινών καθηκόντων ενώ προκαλεί άγχος και ανησυχία. Σύμφωνα
με μελέτες η πλειοψηφία των ανθρώπων θα παρουσιάσει κατά την διάρκεια της ζωής
του ένα παροδικό επεισόδιο λόξιγκα. Επειδή ο λόξιγκας είναι αρκετά κοινός ως
σύμπτωμα, υπάρχει η λανθασμένη αντίληψη στο κοινό ότι πάντα έχει ως αίτιο την
κατάχρηση φαγητού αλκοόλ ή τη συναισθηματική φόρτιση. Αυτό είναι λάθος
ιδιαίτερα σε περιπτώσεις λόξιγκα που επιμένει ή υποτροπιάζει. Η διερεύνηση του
λόξιγκα που επιμένει ή υποτροπιάζει πρέπει να γίνεται άμεσα για να αποφευχθούν
καθυστερήσεις σε ζωτικές θεραπείες.
Τα αίτια του λόξιγκα διακρίνονται σε
λειτουργικά και παθολογικά αίτια.
Α.
Λειτουργικά αίτια
Στις
περιπτώσεις λειτουργικού λόξιγκα, ο λόξιγκας προκύπτει οξέως ως αποτέλεσμα
γαστρικής διάτασης, αιφνίδιων μεταβολών στην θερμοκρασία περιβάλλοντος,
κατανάλωση αλκοόλ ή τοξικών ουσιών, συναισθηματικής φόρτισης. Βαριά γεύματα με
κρεμμύδι σκόρδο και καρυκεύματα, το αλκοόλ και η νικοτίνη μειώνουν τον τόνο του κατώτερου
οισοφαγικού σφιγκτήρα και προκαλούν λόξιγκα. Ενίοτε βότανα όπως η μέντα έχουν
ανάλογη δράση. Η αεροφαγία που μπορεί να έχει ως αίτιο ακόμη και το μάσημα
τσίχλας αποτελεί κλασσικό αίτιο πυροδότησης λειτουργικού λόξιγκα.
Στις
περιπτώσεις του λειτουργικού λόξιγκα πρέπει να ελεγχθούν άμεσα τα αίτια του λόξιγκα (π.χ. διακοπή πολυφαγίας
αλκοόλ). Απλά μέτρα συχνά αποδεικνύονται αποτελεσματικά:
1. Κρατήστε την αναπνοή σας για πέντε
δευτερόλεπτα.
2. Γαργαλήστε τον ουρανίσκο σας με την
γλώσσα σας.
3. Κολλήστε την γλώσσα στον ουρανίσκο σας.
4. Εισπνεύστε στο ατμοσφαιρικό περιβάλλον
και στη συνέχεια εκπνεύστε σε νάιλον ή χάρτινη σακούλα και εισπνεύσετε εκ νέου
στη σακούλα όπου εκπνεύσατε.
5. Μαζέψτε τα γόνατα στο στήθος σας επί
δέκα δευτερόλεπτα.
Μπορείτε να
επαναλάβετε διαδοχικά επί τρεις φορές τα παραπάνω πέντε βήματα.
Ο
λειτουργικός λόξιγκας είναι συχνός κατά τις εορταστικές περιόδους ιδιαίτερα
μετά από νηστεία οπότε προκαλείται απότομη διάταση του στομάχου από ποτό ή
αλκοόλ.
Β.
Παθολογικά αίτια
Στην
περίπτωση αυτή πρόκειται για οργανικά αίτια που προσβάλλουν άμεσα τις νευρικές
οδούς/ μύες που εμπλέκονται στην κίνηση των αναπνευστικών μυών ή προκαλούν
έμμεσα την δυσλειτουργία τους. Σύμφωνα με μελέτες υπάρχει ένα «κέντρο λόξιγκα»
στο στέλεχος του εγκεφάλου και νευρικές οδοί που περιλαμβάνουν νευρικές ίνες
από το πνευμονογαστρικό νεύρο, το φρενικό νεύρο και τα θωρακικά τμήματα του
συμπαθητικού νεύρου. Κακώσεις, όγκοι, αγγειακά προβλήματα, λοιμώξεις που
προσβάλλουν την ανατομική ακεραιότητα της περιοχής που εμπλέκεται στην ομαλή
σύσπαση των αναπνευστικών μυών, ενδέχεται να αποτελούν αιτίες του δυσάρεστου
συμπτώματος του λόξιγκα. Η ανώμαλη σύσπαση των αναπνευστικών μυών ενδέχεται
ωστόσο να αποτελεί φυσική συνέπεια καταστάσεων που δρουν τοξικά στις
αντίστοιχες μυϊκές ίνες ή τα νεύρα. Οι ηλεκτρολυτικές διαταραχές, ορισμένα
φάρμακα (π.χ. βαρβιτουρικά), τα λεμφώματα, η πνευμονία, το έμφραγμα του
μυοκαρδίου, η περικαρδίτιδα, η οισοφαγίτιδα, τα υποδιαφραγματικά αποστήματα, η
χολ αγγειίτιδα, τα παγκρεατικά νοσήματα είναι χαρακτηριστικοί εκπρόσωποι της
κατηγορίας. Η γενική νάρκωση κατά το χειρουργείο μπορεί να αλλοιώσει τη σωστή
κίνηση των μυών του διαφράγματος και να προκαλέσει λόξιγκα. Η οργανική μορφή του
λόξιγκα πρέπει να αποκλείεται με τις κατάλληλες ιατρικές εξετάσεις μετά από
σωστή παθολογική διερεύνηση σε περιπτώσεις χρόνιου λόξιγκα ή λόξιγκα που
υποτροπιάζει με δεδομένο ότι αποτελεί κατεξοχήν η μορφή του λόξιγκα που διαρκεί
άνω των 24 ωρών.
Κατά την
ιατρική εξέταση απαιτείται πάντοτε η λήψη σωστού ιστορικού αναφορικά με τα
προηγούμενα νοσήματα τα φάρμακα και τις ιδιαίτερες συνθήκες που επικρατούσαν
κατά την έναρξη του δυσάρεστου αυτού συμπτώματος. Το είδος του εργαστηριακού
ελέγχου που απαιτείται εξαρτάται από τα ευρήματα που εντοπίζει ο σφαιρικά
ενημερωμένος έμπειρος ιατρός κατά την παθολογική εξέταση ενώ η θεραπεία
ποικίλει ανάλογα με το αίτιο.
Dr Αναστασία Μοσχοβάκη
Φραγκοπούλου 10 Κηφισιά
To ιατρείο στο web http://iatreioamoschovaki.gr
Οι τηλεφωνικές γραμμές του ιατρείου, το mail, οι Ιστοσελίδες –Facebook- Twitter, τα κανάλια του ιατρείου εκτίθενται παραπλεύρως.
